Rapor: AB, Frontex’in eksiklikleri nedeniyle göçmen ölümlerinde ‘suç ortağı’ olma riski taşıyor
![](https://kapakhaber.com.tr/wp-content/uploads/2024/03/1200x675_cmsv2_a004eb83-f225-5615-acf3-8515424f3382-8272068-780x470.jpg)
Avrupa Ombudsmanı yeni raporunda, Frontex’in eksiklikleri nedeniyle AB’nin göçmen ölümlerinde ‘suç ortağı’ olma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı
Avrupa Birliği (AB) Ombudsmanı Emily O’Reilly, AB’nin dış sınırlar kurumu Frontex’in denizdeki göçmenleri kurtarmayı başaramayan veya temel hakları ihlal eden ülkelerden çekilmesi gerektiğini söyledi.
O’Reilly yeni raporunda, aksi takdirde AB’nin ölümlerde “suç ortağı” olma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.
Rapor, AB’nin sınır teşkilatı ile 27 üye devleti arasındaki genellikle sorunlu olan ilişkiye daha yakından bir bakış sunuyor.
Ombudsman’ın soruşturması, Haziran 2023’te Yunanistan’ın Messenia sahili açıklarında aşırı kalabalık bir geminin batmasıyla sonuçlanan ve 600’den fazla kişinin ölümüne yol açan Adriana gemisi kazasına tepki olarak başlatılmıştı.
Gözlemci, Frontex’in “ilgili kural ve prosedürlerden herhangi birini ihlal ettiği” sonucuna varmadı, ancak denizde faaliyet gösterme yeteneğinin, ajansı ulusal makamların fikir birliğine ve iyi niyetine bağımlı hale getiren tasarımı nedeniyle ciddi şekilde tehlikeye atıldığını kaydetti.
Emily O’Reilly, “Fronex’in temel haklara ilişkin yükümlülükleri ile Üye Devletlerin sınır yönetimini kontrol etmelerini destekleme görevi arasında açık bir gerilim var” dedi.
O’Reilly, “Arama ve kurtarma yükümlülüklerini yerine getirme yetenekleri konusunda şüpheler olduğunda ulusal makamlarla işbirliği yapmak, AB’yi temel hakları ihlal eden ve hayatlara mal olan eylemlere suç ortağı yapma riski taşıyor” dedi. dedi.
Raporda, Adriana gemi kazasıyla ilgili olarak Frontex’in, sistematik geri itme suçlamaları da dahil olmak üzere Yunan yetkilileri yıllardır rahatsız eden endişelerin “tamamen farkında” olduğu belirtildi.
“Yunan makamları Frontex’in mesajlarına yanıt vermedi”
Ombudsman, teşkilatın yaşamı tehdit eden acil durumları bildirmek için kullanılan uluslararası bir prosedür olan Mayday çağrılarının yapılmasına ilişkin dahili bir yönergesinin bulunmamasından üzüntü duyduğunu söyledi. Frontex, Adriana’yı havadan gözetleme yoluyla ilk tespit ettiğinde bir Mayday çağrısı yapmamıştı.
Ancak hata tamamen acentede değildir. Rapora göre Yunan yetkililer, trajedi sırasında Frontex’in mesajına “dört ayrı olayda” yanıt vermedi ve ajansın bölgeye ek uçak gönderme teklifini reddetti. Atina gerçekleri aydınlatmak için çeşitli soruşturmalar başlattı.
Bu ve benzeri olaylara dayanarak Ombudsman, Frontex’in, arama ve kurtarma yükümlülüklerini ısrarla göz ardı eden veya temel hakları ihlal eden Üye Devletlerdeki “faaliyetlerini sonlandırmasını, geri çekmesini veya askıya almasını” tavsiye ediyor.
Frontex’in Yunanistan ile ana karadaki ve Ege adalarındaki yaklaşık 500 daimi temsilci ve personeli kapsayan işbirliği, Adriana gemisi kazasının ardından sıcak bir tartışma konusu oldu. Trajediden sonra ajansın temel haklar başkanı faaliyetlerin askıya alınması çağrısında bulundu, ancak genel müdür Hans Leijtens daha sonra kararın “dengeli” olması gerektiğini söyleyerek öneriyi yumuşattı.
“Bağımsız bir soruşturma komisyonu kurmamız lazım”
Emily O’Reilly raporunda, Frontex’in “önemli değişiklikler” yapmadan ülkelerle çalışmaya devam etmesi halinde AB’nin insan hayatını koruma taahhüdünün sorgulanacağı konusunda uyarıyor. O’Reilly bu nedenle bloğa teşkilatın yasal yetkilerini değiştirme ve daha fazla bağımsızlık verme çağrısında bulunuyor.
Ombudsman, “Frontex’in adında ‘sahil güvenlik’ ibaresi var, ancak mevcut görev ve misyonu açıkça buna yetersiz kalıyor” dedi. “Fronex’in denizde hayat kurtarmaya yardımcı olma görevi varsa ancak gerekli araçlara sahip değilse, o zaman bu açıkça AB yasa koyucularının meselesidir. Bu an meselesidir” dedi.
Ombudsman ayrıca Akdeniz’deki çok sayıda ölümü ve ulusal makamların, Frontex’in ve AB kurumlarının sorumluluğunu inceleyebilecek bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulması yönünde çağrıda bulunuyor.
Denizde ölümler artıyor
Uluslararası Göç Örgütü’ne (IOM) göre Akdeniz’de ölü ve kayıp göçmen sayısı son yıllarda sürekli artıyor: 2021’de 2 bin 48, 2022’de 2 bin 411 ve 2023 sonu itibarıyla 3 bin 41.
Frontex, “2016’dan bu yana en yüksek düzensiz göç seviyesinin” kaydedildiği 2023’te, 24 operasyonla denizde 43.000 kişiyi kurtardığını ve 39.000 göçmeni ülkelerine geri gönderdiğini tahmin ediyor.